Ngày 05/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15 (Luật Thi hành án dân sự năm 2025). Luật có 5 Chương, 116 Điều; có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.
Luật Thi hành án dân sự năm 2025 đã thể chế hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng về cải cách tư pháp, hoàn thiện và tăng cường hiệu lực, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật. Những điểm mới của Luật tập trung vào 09 nhóm vấn đề lớn:
Một là, Thể chế hóa Kết luận số 162-KL/TW ngày 06/6/2025 của Bộ Chính trị về mô hình cơ quan thi hành án dân sự một cấp ở địa phương nhằm tinh gọn tổ chức bộ máy hệ thống thi hành án dân sự, bảo đảm hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Hai là, Quy định về việc gửi lại yêu cầu thi hành án. Đây là một trong những giải pháp nhằm giảm án tồn, xử lý những vụ việc thi hành án chưa có điều kiện thi hành kéo dài nhiều năm mà Nhà nước vẫn phải bảo đảm nhân lực, vật lực để theo dõi, xác minh định kỳ, gây lãng phí ngân sách.
Ba là, Quy định về quản lý kho vật chứng. Quy định này nhằm hạn chế việc phải di chuyển vật chứng qua các kho khác nhau, gây tốn kém chi phí, nhân lực và nguy cơ mất mát, hư hỏng vật chứng; đồng thời, giúp bảo đảm an toàn vật chứng, nhất là đối với các loại vật chứng đặc thù như ma túy, vũ khí...
Bốn là, Ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số mạnh mẽ trong hoạt động thi hành án dân sự. Đây là những quy định được thể chế hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị
Năm là, Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp của chính quyền địa phương; trách nhiệm phối hợp, hỗ trợ của các cơ quan, tổ chức trong hoạt động thi hành án dân sự theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.
Sáu là, Quy định về thời hạn kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân với những vụ việc thi hành án đã kết thúc, nhằm bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của công tác thi hành án dân sự, bảo đảm tính ổn định của các quan hệ xã hội, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự, đồng thời, tăng cường trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong thi hành án dân sự.
Bảy là, Bổ sung quy định xử lý khoản tiền đã tạm thu trong nhiều năm nhưng chưa có phương án giải quyết, nhằm khơi thông các nguồn lực xã hội, tránh lãng phí, tiêu cực.
Tám là, Đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian, giảm thiểu chi phí tổ chức thi hành án, nhưng vẫn phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự.
Chín là, tiếp tục thực hiện xã hội hóa hoạt động thi hành án dân sự. Luật đã bổ sung các quy định về Thừa hành viên và Văn phòng Thi hành án dân sự, theo đó đã đổi tên Thừa phát lại thành Thừa hành viên và đổi tên Văn phòng Thừa phát lại thành Văn phòng Thi hành án dân sự để bảo đảm tính phổ thông, dễ hiểu hơn, phù hợp với phạm vi, tính chất hoạt động thi hành án dân sự của tổ chức này.
Chi tiết Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15 (xem tại đây)./.