Trong điều kiện chính quyền địa phương đã được tinh gọn để gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân tốt hơn, nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri của Hội đồng Nhân dân (HĐND) là yêu cầu thực tiễn, cần được nhìn nhận một cách toàn diện để người đại biểu dân cử phát huy hết vai trò, trách nhiệm của mình trong việc làm cầu nối nhịp nhàng giữa người dân với chính quyền địa phương.
Quang cảnh Tọa đàm “Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri” do Ủy ban MTTQ Việt Nam phường An Hải tổ chức
Vấn đề trên đã được đặt ra và nhận nhiều ý kiến trao đổi, tham luận tại Tọa đàm “Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng Nhân dân phường trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp”. Tọa đàm do Ủy ban MTTQ Việt Nam phường An Hải tổ chức với sự tham dự của đại diện tổ đại biểu HĐND thành phố Đà Nẵng, đơn vị phường An Hải, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn và Đặc khu Hoàng Sa cùng lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam, lãnh đạo các phòng, ban, đơn vị thuộc phường, các đại biểu HĐND phường và đại diện các khu dân cư thuộc phường.
Lãnh đạo thành phố và phường An Hải dự Tọa đàm
Chuyển hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND phường từ “tiếp nhận kiến nghị” sang “đối thoại và xử lý vấn đề”
Phát biểu tại buổi tọa đàm, ông Đặng Đình Hưởng - Ủy viên BTV Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường An Hải nhấn mạnh: Trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức bộ máy chính quyền và phương thức quản lý, điều hành ở cơ sở có những thay đổi theo hướng tinh gọn, gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân tốt hơn. Điều này đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND phường; bảo đảm hoạt động tiếp xúc cử tri thực chất, thiết thực, thuận tiện, phát huy tốt hơn quyền làm chủ của Nhân dân. Đổi mới cách thức nắm bắt, tổng hợp và phản ánh ý kiến, kiến nghị của cử tri; nâng cao chất lượng trao đổi, đối thoại trực tiếp; theo dõi, đôn đốc việc trả lời, giải quyết và thông tin kết quả đến cử tri… cũng là những nội dung cần được quan tâm đúng mức.
Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường An Hải Đặng Đình Hưởng phát biểu
Trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, quy mô địa bàn phường An Hải lớn hơn, dân số đông, thành phần dân cư đa dạng, yêu cầu quản lý đô thị ngày càng cao. Các vấn đề liên quan đến trật tự đô thị, môi trường, giao thông, đất đai, quy hoạch, an sinh xã hội, thủ tục hành chính, an ninh trật tự... ngày càng phong phú và phức tạp. Vì vậy, yêu cầu đặt ra đối với hoạt động tiếp xúc cử tri cũng ngày càng cao hơn. Thực tiễn cũng cho thấy, kể từ khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, số lượng và nội dung ý kiến cử tri phường An Hải tại các buổi tiếp xúc khá phong phú, sát với thực tiễn đời sống. Trong 2 kỳ tiếp xúc cử tri gần nhất (trước và sau Kỳ họp giữa năm 2026 của HĐND phường) của đại biểu HĐND phường, đã có 105 cử tri phát biểu với 272 ý kiến, kiến nghị. Nội dung phản ánh, kiến nghị khá toàn diện. Từ những vấn đề gần gũi hằng ngày như vệ sinh môi trường, thoát nước, vỉa hè, chiếu sáng, cây xanh, đậu đỗ xe, nhà sinh hoạt cộng đồng… đến những vấn đề lớn hơn như đất đai, quy hoạch, dự án, an ninh trật tự, giáo dục, an sinh xã hội…
Đại biểu HĐND phường Nguyễn Ngọc Vinh phát biểu tham luận
Đáng chú ý, cử tri không còn phản ánh chung chung, mà đã chỉ rõ địa điểm, tuyến đường, khu dân cư, nội dung cần giải quyết. Nhiều ý kiến, kiến nghị của cử tri đã được lãnh đạo các phòng chuyên môn, đơn vị phụ trách và lãnh đạo UBND phường trả lời cụ thể, rõ thời gian, thẩm quyền và mức độ, tiến độ xử lý. Điều này cho thấy chiều hướng tích cực trong việc tiếp nhận, xử lý các vấn đề cử tri quan tâm, phản ánh từ chính quyền địa phương. Đây cũng là tiền đề quan trọng để từng bước chuyển hoạt động tiếp xúc cử tri của địa biểu HĐND phường từ “tiếp nhận kiến nghị” sang “đối thoại và xử lý vấn đề”.
Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri: Gắn với trách nhiệm của người đại biểu, vai trò giám sát của cử tri và sự tham gia tích cực của chính quyền địa phương
Tham gia trao đổi tại buổi tọa đàm, các ý kiến tham luận thống nhất quan điểm: đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri cần gắn với trách nhiệm của người đại biểu, sự tham gia tích cực của chính quyền địa phương và vai trò giám sát của cử tri.
Theo ông Huỳnh Bá Cử - Nguyên Phó Trưởng ban Pháp chế Hội đồng nhân dân thành phố Đà Nẵng khóa X, mặc dù pháp luật đã quy định tương đối đầy đủ về quyền và trách nhiệm của đại biểu nhưng trách nhiệm của đại biểu sau tiếp xúc cử tri có lúc chưa được phát huy đầy đủ. Nội dung một số cuộc tiếp xúc còn nặng về báo cáo, trong khi thời gian dành cho cử tri trao đổi, tranh luận, phản ánh vấn đề thực tiễn còn hạn chế. Do đó, để nâng cao chất lượng hoạt động tiếp xúc cử tri của địa biểu HĐND, cần đa dạng hóa hình thức, nội dung và đối tượng tiếp xúc cử tri, mỗi đại biểu phải chuẩn bị kỹ trước mỗi cuộc tiếp xúc. Bên cạnh đó, cần có các giải pháp hữu hiệu để chuyển từ “tiếp xúc để ghi nhận” sang “tiếp xúc để giải quyết vấn đề”.
Nguyên Phó Trưởng ban Pháp chế Hội đồng nhân dân thành phố Đà Nẵng khóa XHuỳnh Bá Cử phát biểu
Ông Đào Ngọc Châu – Phó Chủ tịch HĐND phường An Hải cho biết, công tác phối hợp giữa Thường trực HĐND với Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam phường luôn được duy trì thường xuyên và chặt chẽ. Các hội nghị tiếp xúc cử tri; tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri để chuyển đến UBND và các cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết được trao đổi thống nhất cụ thể. Một trong các thuận lợi quan trọng trong hoạt động tiếp xúc cử tri ở phường An Hải là phần lớn các kiến nghị đều được các cơ quan có thẩm quyền tiếp thu, nghiên cứu và có văn bản trả lời theo quy định. Nhiều nội dung thuộc thẩm quyền của cấp phường đã được xem xét, xử lý kịp thời, góp phần giải quyết những vấn đề dân sinh bức xúc. HĐND phường lựa chọn những nội dung cử tri quan tâm để tổ chức khảo sát, giám sát hoặc yêu cầu giải trình, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND phường.
Bà Trần Thị Nhớ - Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường An Hải cho biết thêm, sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, việc phân định rõ thẩm quyền đã tạo điều kiện thuận lợi để nhiều vấn đề thuộc thẩm quyền của cấp phường được xử lý nhanh hơn, nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của chính quyền cơ sở. Đại diện lãnh đạo UBND phường An Hải cũng cho biết, khi tổ chức chính quyền có sự thay đổi, việc phân định thẩm quyền, trách nhiệm giải quyết một số vấn đề ở cơ sở cũng đặt ra những yêu cầu mới. Và trong thực tế, cử tri thường phản ánh những vấn đề rất cụ thể, gắn trực tiếp với đời sống hằng ngày như đô thị, môi trường, giao thông, đất đai, an sinh xã hội, trật tự xây dựng, thủ tục hành chính... Vấn đề đặt ra là: Khi kiến nghị liên quan đến nhiều lĩnh vực hoặc vượt quá thẩm quyền của phường thì việc xác định cơ quan chủ trì giải quyết, cơ quan phối hợp và trách nhiệm theo dõi đến cùng được thực hiện như thế nào? Với các vấn đề thuộc thẩm quyền, địa phương cũng giao trách nhiệm, thời gian cụ thể cho các đơn vị chuyên môn trực thuộc. Đồng thời, có cơ chế kiểm tra, nhắc nhở để tránh tình trạng “trả lời cử tri đúng hạn nhưng tiến độ xử lý, giải quyết vấn đề lại chậm trễ hoặc không dứt điểm”.
Ông Trần Đăng Trọng – Trưởng Ban CTMT khu dân cư An Hiệp 1, phường An Hải cho rằng khi gửi các kiến nghị, phản ánh, cử tri rất quan tâm đến cách tiếp nhận và tiến độ xử lý vấn đề từ cơ quan chức năng. Ông Trọng cũng cho rằng, vai trò giám sát của cử tri đối với việc giải quyết các kiến nghị của cơ quan chức năng được cử tri quan tâm. Hơn nữa, việc gần dân, sát dân để lắng nghe dân, đồng hành cùng người dân trong các kiến nghị chính đáng là điều mà cử tri địa phương mong muốn người đại biểu dân cử làm tốt hơn nữa.
Ông Trần Đăng Trọng - Trưởng Ban CTMT khu dân cư An Hiệp 1 trao đổi
Theo Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường An Hải Đặng Đình Hưởng, trong hoạt động tiếp xúc cử tri, khi hội nghị tiếp xúc kết thúc không đồng nghĩa với việc trách nhiệm của các bên đã xong. UBND phường và các phòng, đơn vị chuyên môn có trách nhiệm giải quyết vấn đề đặt ra theo thẩm quyền; HĐND và đại biểu HĐND có trách nhiệm theo dõi, giám sát; MTTQ và hệ thống chính trị ở cơ sở tập hợp, theo dõi, giám sát việc giải quyết và phản hồi kết quả trở lại cho Nhân dân. Việc phối hợp này tại phường An Hải đã góp phần “không để diễn ra tình trạng kiến nghị đã chuyển nhưng không rõ đang ở đâu, ai xử lý và bao giờ hoàn thành” - ông Đặng Đình Hưởng nhấn mạnh. Với vai trò của mình, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường cũng đang triển khai các giải pháp nhằm góp phần đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri tại địa phương. Hạn chế trình bày báo cáo dài dòng, tăng thời lượng đối thoại, tiếp xúc tại các buổi tiếp xúc cử tri, tổ chức tiếp xúc theo nhóm đối tượng, nhóm vấn đề trọng tâm… Đề xuất giải pháp chuẩn hóa quy trình “Tiếp nhận - Phân loại - Chuyển xử lý - Theo dõi - Đôn đốc - Giám sát - Phản hồi - Công khai kết quả” đảm bảo rõ việc, rõ cơ quan chịu trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả. Bên cạnh đó, nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu để cập nhật thường xuyên quy trình nói trên, tạo thuận lợi để người dân có thể tiếp cận, theo dõi tiến độ xử lý vụ việc mình quan tâm dù đang ở bất cứ đâu…
Các đại biểu dự Tọa đàm
Hiệu quả của việc đổi mới cần có đánh giá và được đo lường chính xác sau một thời gian nhất định. Tuy nhiên, với những nỗ lực thời gian qua trong việc đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND tại phường An Hải đang góp phần tích cực vào việc xây dựng chính quyền gần dân, trọng dân, lắng nghe dân, vì Nhân dân phục vụ, đáp ứng sự tin tưởng và kỳ vọng của cử tri và Nhân dân./.