Ngày 25/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 231/2026/NĐ-CP quy định về quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.
Nghị định là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa Luật Thi hành án hình sự năm 2025, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, phát huy vai trò của chính quyền cơ sở, các tổ chức, cá nhân trong công tác quản lý, giáo dục, giúp người chấp hành án tái hòa nhập cộng đồng, phòng ngừa tái phạm và bảo đảm an ninh, trật tự xã hội. Việc ban hành Nghị định không chỉ hoàn thiện hành lang pháp lý về thi hành án hình sự tại cộng đồng, mà còn thể hiện quan điểm nhân văn của Đảng và Nhà nước trong công tác giáo dục, cảm hóa, giúp người chấp hành án sớm tái hòa nhập xã hội, trở thành công dân có ích, đồng thời góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bảo đảm an toàn xã hội trong tình hình mới.
Nghị định số 231/2026/NĐ-CP quy định nội dung, biện pháp, kinh phí thực hiện công tác quản lý, giám sát, giáo dục đối với người được hưởng án treo; người chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ; người chấp hành án phạt cấm cư trú, quản chế, tước một số quyền công dân, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định; người được hoãn chấp hành án phạt tù, tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù, tha tù trước thời hạn có điều kiện. Đồng thời, Nghị định cũng quy định trách nhiệm của cơ quan thi hành án hình sự, UBND các cấp, Công an cấp xã, đơn vị quân đội cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng.
Theo Nghị định, công tác quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng bao gồm nhiều nội dung như: Tiếp nhận, quản lý, cập nhật hồ sơ, tài liệu; Lập kế hoạch quản lý, giám sát, giáo dục; Thực hiện nhận xét, báo cáo việc chấp hành án; Kiểm điểm người vi phạm nghĩa vụ; Điểm danh, kiểm diện; Phối hợp với các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình quản lý, giáo dục.
Bên cạnh đó, các biện pháp quản lý, giám sát, giáo dục được quy định theo hướng đồng bộ, bao gồm nghiên cứu, khai thác hồ sơ; tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; gặp gỡ, làm việc trực tiếp với người chấp hành án và ứng dụng các phương tiện kỹ thuật trong công tác quản lý.
Đáng chú ý là, Nghị định khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, phương tiện kỹ thuật và các nền tảng số trong công tác quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng. Theo đó, cán bộ Công an cấp xã có thể thiết lập kênh liên lạc với người chấp hành án thông qua các ứng dụng trên nền tảng mạng xã hội, ứng dụng chuyên biệt của Bộ Công an. Người chấp hành án có thể thực hiện báo cáo định kỳ hoặc khi có yêu cầu bằng hình thức điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tiết kiệm thời gian, chi phí và phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số quốc gia.
Nghị định quy định rõ trách nhiệm của UBND các cấp, Công an cấp tỉnh, Công an cấp xã, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức đoàn thể và lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở trong công tác quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án. Đặc biệt, UBND cấp xã có trách nhiệm tạo điều kiện để người chấp hành án học nghề, tìm kiếm việc làm, ổn định cuộc sống, góp phần hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng, hạn chế nguy cơ tái phạm.
Xem chi tiết Nghị định số 231/2026/NĐ-CP (chi tiết tại đây)./.